Dlaczego oczy łzawią? 19 marca 2021

Dlaczego oczy łzawią? [Aktualizacja]

Łzy pełnią wiele istotnych funkcji, a najważniejszą z nich jest codzienna ochrona powierzchni gałki ocznej przed wysychaniem. Zbyt małe nawilżenie prowadzi do nieprzyjemnych odczuć, takich jak pieczenie czy swędzenie. Z kolei nadmierne łzawienie może utrudniać wyraźne widzenie i często jest wynikiem reakcji alergicznych lub ekspozycji na czynniki drażniące. Dlaczego oczy łzawią, jakie są funkcje łez i jakie dolegliwości mogą prowadzić do ich nadmiernego wydzielania?

Skąd się biorą łzy, czym są i jakie mają funkcje?

Łzy to fizjologiczny płyn, który składa się z trzech warstw: najbardziej zewnętrznej warstwy lipidowej, środkowej warstwy wodnej oraz wewnętrznej warstwy mucynowej. Zawierają również niewielką ilość chlorku sodu, białka oraz substancje o działaniu bakteriobójczym, przeciwwirusowym i przeciwgrzybicznym, które chronią oko przed infekcjami. Nadmierne wydzielanie łez, czyli łzawienie, jest naturalną reakcją obronną organizmu.

Funkcje łez to między innymi: usuwanie substancji drażniących rogówkę. Pojawiają się również jako reakcja na uczulenie, a także pod wpływem silnych emocji [1].

Oprócz łez wydzielanych pod wpływem określonych czynników, powierzchnia oka jest nieustannie pokryta warstwą filmu łzowego. Zapewnia on odpowiednie nawilżenie, chroni przed zakażeniami oraz odżywia nabłonek rogówki. Film łzowy odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu oczu w dobrej kondycji, a jego powierzchnia odpowiada za zakrzywienie promieni świetlnych. Wraz z rogówką i soczewką uczestniczy w regulacji ostrego widzenia. Zaburzenia filmu łzowego mogą znacząco wpływać na jakość widzenia [2].

Funkcje łez są niezwykle istotne, dlatego wszelkie zaburzenia ich wydzielania wymagają diagnostyki. Mogą one wskazywać na zespół suchego oka, który jest związany z nadmiernym parowaniem lub niedoborem filmu łzowego [3].

Przyczyny nadmiernego łzawienia oczu

Naturalne (odruchowe) przyczyny łzawienia

Nadmierne łzawienie oczu może mieć wiele przyczyn. Oprócz emocji, najczęściej jest ono wywoływane przez działanie czynników drażniących lub alergenów, takich jak pyłki roślin, kurz, sierść zwierząt, chemikalia, silne zapachy czy inne substancje o działaniu drażniącym. Łzawienie pełni wtedy funkcję obronną, pomagając usunąć czynnik drażniący z powierzchni oka. Gdy do oka dostanie się większe ciało obce, produkcja łez wzrasta, aby ułatwić jego usunięcie. Nadmierne łzawienie może być również spowodowane przesuszeniem oczu, nieprawidłowym składem łez, podrażnieniem lub ekspozycją na ostre światło. Zazwyczaj ma ono naturalne i odruchowe podłoże, wynikające z fizjologii człowieka, a po usunięciu czynnika drażniącego łzawienie samoistnie ustępuje

Czy łzawienie oczu może być wywołane noszeniem soczewek kontaktowych? Przeczytaj artykuł fakty i mity o soczewkach.

Łzawienie oczu jako objawy i skutki chorób

Co oznacza łzawienie oczu, gdy nie ma wyraźnej przyczyny? Dlaczego oczy łzawią w takim przypadku? Może to wynikać na przykład z zapalenia spojówek. Łzawienie oczu może być też objawem towarzyszącym chorobom przedniego odcinka oka, zapaleniu i urazom rogówki. Może być objawem alergii, towarzyszyć katarowi siennemu, a także może być związane z nieprawidłowościami w budowie lub ukształtowaniu miejsca odpływu łez, ze zmianami bliznowaciejącymi w obrębie oczu, czy z nieprawidłowym wzrostem rzęs [4].

Nadmierne łzawienie oczu i niewłaściwy skład filmu łzowego może brać się też z zapalenia gruczołu łzowego, zwłaszcza w postaci ostrej, w której występuje ból oka, zaczerwienienie i obrzęk powieki górnej [5].

Źródła:

  1. BCLA, CLEAR Report – Anatomy and physiology of the anterior eye.
  2. A. Gotówka, Sprawdź, jakie funkcje w organizmie pełnią łzy, artykuł zweryfikowany przez: prof. dr hab. n. med. Bartłomiej Kałużny, portal.abczdrowie.pl.
  3. K. Janik, J. Antoniewicz-Papis, R. Pogłód, M. Łętowska, Zespół „suchego oka” — możliwości leczenia z wykorzystaniem autologicznych „sztucznych łez”, Journal of Transfusion Medicine 2013, tom 6, nr 2, s. 60-56.
  4. dr n. med. A. Pogrzebielski, Badanie filmu łzowego, mp.pl dla pacjentów, 16.01.2014.
  5. E. Kurzak, Łzawienie oczu, wylecz.to, 16.03.2015.

BL_PL-2503-260